BROKEN HILL, Australia – Phupu 7, 2025– Bohareng ba toropo e chesang haholo ea New South Wales, setsebi sa jeoloji sa khale Sarah Chen o shebile ka hloko sampole ea motheo e sa tsoa aroloa. Lefika lea benya, le batla le tšoana le khalase, le na le sebopeho se ikhethang sa tsoekere. “Ke ntho e ntle eo,” oa korotla, a bontša khotsofalo e fokolang lerōleng. “99.3% SiO₂. Mothapo ona o ka matha lik'hilomithara tse ngata.” Chen ha a tsome khauta kapa lefats'e le sa tloaelehang; o batla diminerale tsa indasteri tse ntseng li eketseha, empa hangata li hlokomolohuoa: bohloeki bo phahamenglejoe la silika, motheo oa mehla ea rona ea theknoloji.
Ho feta Lehlabathe Feela
Hangata ka puo ea setso e bitsoa quartzite kapa lejoe la lehlabathe le hloekileng ka ho ikhethang, lejoe la silica ke lefika la tlhaho le entsoeng haholo-holo ka silicon dioxide (SiO₂). Leha lehlabathe la silica le fumana tlhokomelo e eketsehileng, ea boleng bo holimo.lejoe la silikadi-depositi di fana ka melemo e ikgethang: botsitso bo boholo ba jeoloji, ditshila tse fokolang, mme, maemong a mang, dibotlolo tse kgolo tse loketseng mesebetsi ya merafo e meholo, ya nako e telele. Ha e kgabise, empa karolo ya yona ke ya bohlokwa.
“Lefatše la sejoale-joale le sebetsa ka silicon,” ho hlalosa Ngaka Arjun Patel, rasaense oa thepa Setsing sa Theknoloji sa Singapore. “Ho tloha chip fonong ea hau ho ea phanele ea letsatsi marulelong a hau, khalase fensetereng ea hau, le thapo ea fiber optic e fanang ka litaba tsena - tsohle li qala ka silicon e hloekileng haholo. 'Me selelekela se sebetsang hantle le se theko e tlaase bakeng sa silicon eo ke lejoe la silika le hloekileng haholo. Ntle le lona, theknoloji eohle le tikoloho ea matla a matala lia ema.”
Lebelo la Lefatše: Mehloli le Liphephetso
Ho batla premiumlejoe la silikae ntse e eketseha lefatšeng ka bophara. Li-depositi tsa bohlokoa li fumanoa ho:
Australia:Libaka tse kang Broken Hill le Pilbara li na le meaho e meholo ea khale ea quartzite, e ananeloang ka lebaka la ho tsitsa ha eona le tekanyo e tlase ea tšepe. Likhamphani tse kang Australian Silica Quartz Ltd. (ASQ) li ntse li hola ka potlako.
United States:Lithaba tsa Appalachian, haholo-holo libaka tse West Virginia le Pennsylvania, li na le mehloli e mengata ea quartzite. Spruce Ridge Resources Ltd. e sa tsoa phatlalatsa liphetho tse tšepisang tsa liteko tse tsoang projekeng ea bona ea bohlokoa West Virginia, e totobatsang bokhoni ba eona ba tlhahiso ea silicon ea boleng ba letsatsi.
Brazil:Mehloli e mengata ea quartzite profinseng ea Minas Gerais ke mohloli o moholo, leha mathata a meralo ea motheo ka linako tse ling a sitisa ho ntšoa ha metsi.
Scandinavia:Norway le Sweden li na le li-depositi tsa boleng bo holimo, tse ratoang ke bahlahisi ba theknoloji ba Europe bakeng sa liketane tsa phepelo tse khutšoane le tse tšepahalang haholoanyane.
Chaena:Leha e le mohlahisi e moholo, ho ntse ho na le matšoenyeho mabapi le maemo a tikoloho le ho tsitsa ha maemo a bohloeki ho tsoa merafong e meng e menyenyane, e leng se susumetsang bareki ba machabeng ho batla mehloli e meng.
“Tlholisano e matla,” ho bolela Lars Bjornson, CEO oa Nordic Silica Minerals. “Lilemong tse leshome tse fetileng, silica e ne e le thepa e ngata. Kajeno, litlhaloso li tiile haholo. Ha re rekise lefika feela; re rekisa motheo oa li-wafer tsa silicon tse hloekileng haholo. Lintho tse latelang tse kang boron, phosphorus, kapa esita le tšepe maemong a likarolo ka milione e ka ba kotsi bakeng sa chai ea semiconductor. Bareki ba rona ba hloka bonnete ba jeoloji le ts'ebetso e matla.”
Ho tloha ho Quarry ho ea ho Chip: Leeto la Tlhoekiso
Ho fetola lejoe la silica le thata hore e be thepa e hloekileng e hlokahalang bakeng sa theknoloji ho kenyelletsa ts'ebetso e rarahaneng, e hlokang matla a mangata:
Merafo le ho Silakanya:Liboloko tse khōlō li ntšoa, hangata ka ho phatloha ho laoloang merafong e bulehileng, ebe li silakanngoa likotoana tse nyane, tse tšoanang.
Melemo:Lefika le pshatlehileng le hlatsuoa, le aroloa ka makenete, mme le phaphamala ho tlosa ditshila tse ngata tse kang letsopa, feldspar le diminerale tse nang le tshepe.
Ts'ebetso ea Mocheso o Phahameng:Dikaroloana tsa quartz tse hlwekisitsweng di bewa mochesong o feteletseng. Diforong tsa arc tse ka tlasa metsi, di arabela le mehlodi ya khabone (jwalo ka coke kapa di-chips tsa patsi) ho hlahisa silicon ya sehlopha sa metallurgical (MG-Si). Ena ke thepa e tala bakeng sa di-alloy tsa aluminium le disele tse ding tsa letsatsi.
Ho Hloekisa Haholo:Bakeng sa di-elektroniki (di-semiconductor chips) le disele tsa letsatsi tse sebetsang hantle haholo, MG-Si e ntse e ntlafatsoa le ho feta. Siemens Process kapa di-fluidized bed reactors di fetola MG-Si hore e be khase ya trichlorosilane, ebe e qhibilihisoa ho fihlela e hlwekile haholo mme e bewa e le di-polysilicon ingots. Di-ingots tsena di sehilwe ka hara di-wafer tse tshesane haholo tse fetohang pelo ya di-microchip le disele tsa letsatsi.
Matla a Khanyang: AI, Letsatsi, le Botsitso
Keketseho ea tlhoko e matlafatsoa ke liphetohelo tse etsahalang ka nako e le 'ngoe:
Boom ea AI:Li-semiconductor tse tsoetseng pele, tse hlokang li-wafer tsa silicon tse hloekileng haholoanyane, ke lienjine tsa bohlale ba maiketsetso. Litsi tsa data, li-chips tsa AI, le khomphutha e sebetsang hantle ke bareki ba sa khotsofaleng.
Katoloso ea Matla a Letsatsi:Maano a lefats'e a ho sutumelletsa matla a nchafatsoang a ekelitse tlhoko e phahameng ea liphanele tsa photovoltaic (PV). Silicon e hloekileng haholo e bohlokoa bakeng sa lisele tsa letsatsi tse sebetsang hantle. Setsi sa Machaba sa Matla (IEA) se rera hore bokhoni ba PV ba letsatsi bo tla imena hararo ka 2030, bo behe khatello e kholo ketane ea phepelo ea silicon.
Tlhahiso e Tsoetseng Pele:Quartz e kopantsoeng e hloekileng haholo, e nkiloeng lejoeng la silika, e bohlokoa bakeng sa li-crucible tse sebelisoang khōlong ea kristale ea silicon, optics e khethehileng, labware ea mocheso o phahameng, le lisebelisoa tsa tlhahiso ea semiconductor.
Thapo e tiileng ea botsitso
Keketseho ena ha e hloke matšoenyeho a bohlokoa a tikoloho le a sechaba. Merafo ea silika, haholo-holo ts'ebetso ea mekoti e bulehileng, e fetola libaka le ho sebelisa metsi a mangata. Taolo ea lerōle e bohlokoa haholo ka lebaka la kotsi ea ho hema ea kristale ea silica (silicosis). Mekhoa ea ho hloekisa e sebelisang matla a mangata e kenya letsoho ho metsamaong ea khabone.
“Ho fumana thepa ka boikarabelo ho bohlokoa haholo,” ho hatisa Maria Lopez, hlooho ea ESG bakeng sa TechMetals Global, mohlahisi e moholo oa polysilicon. “Re hlahloba bafepedi ba rona ba majoe a silica ka hloko - eseng feela ka bohloeki, empa le ka taolo ea metsi, ho tlosoa ha lerōle, merero ea tsosoloso ea mobu le ho kopanela ha sechaba. Bopaki ba indasteri ea theknoloji bo itšetlehile ka ketane ea phepelo e hloekileng ho khutlela sefahlehong sa majoe. Bareki le batseteli baa e batla.”
Bokamoso: Boqapi le Khaello?
Litsebi tsa jeoloji tse kang Sarah Chen li moleng oa pele. Phuputso e ntse e sutumelletsa meeling e mecha, ho kenyeletsoa le libaka tse tebileng le libopeho tse neng li hlokomolohuoa pele. Ho sebelisa silicon hape ho tsoa liphanele tsa letsatsi le lisebelisoa tsa elektroniki tse qetellang li ntse li hola empa ho ntse ho le thata 'me hajoale ho fana ka karoloana feela ea tlhoko.
“Ho na le lejoe la silica le fokolang le sebetsang hantle moruong, le hloekileng haholo le fumanehang ka theknoloji ea hona joale,” Chen oa lemosa, a hlakola mofufutso phatleng ea hae ha letsatsi la Australia le chesa. “Ho fumana li-depositi tse ncha tse fihlelang litlhaloso tsa bohloeki ntle le litšenyehelo tsa ts'ebetso ea linaleli ho ntse ho thatafala. Lefika lena… ha le na moeli. Re hloka ho le tšoara e le mohloli oa maano oo e leng oona e le kannete.”
Ha letsatsi le likela morafong oa Broken Hill, le etsa meriti e melelele holim'a lipolokelo tse tšoeu tse benyang tsa silica, boholo ba ts'ebetso bo totobatsa 'nete e tebileng. Tlas'a lerata la AI le khanya ea liphanele tsa letsatsi ho na le lejoe le ikokobelitseng, la khale. Bohloeki ba lona bo laola lebelo la tsoelo-pele ea rona ea theknoloji, e leng se etsang hore ho batla lejoe la silica la maemo a holimo lefatšeng ka bophara e be e 'ngoe ea lipale tsa bohlokoa ka ho fetisisa tsa indasteri tsa mehleng ea rona, leha li sa boleloe ka botlalo.
Nako ea poso: Phupu-07-2025